Solliciteren is nodig om een leuke baan te kunnen krijgen. Maar het is ook een uitdaging. Want waar vind je die leuke baan en hoe weet je of een baan bij jou past? Want niet alles wat je leuk lijkt om te doen, is ook iets wat je goed kunt. Dat hangt ook af van je opleiding en eventueel eerder opgedane werkervaring.

Voorbereiden

Als je een sollicitatie goed voorbereidt, vergroot dat je kans op het vinden van een leuke baan. Daarom is het belangrijk dat je je vooraf goed afvraagt wat je wilt en wat je mogelijkheden zijn. Vraag je dus af wat voor werk je het liefste zou doen en waar je die baan kunt vinden. Heb je daar al een goed idee van? Dan kun je beginnen met het maken van een goed cv waarin staat wie je bent en wat je kunt. Je vermeld in je cv je persoonlijke gegevens, je opleidingen en je werkervaring. Als je een leuke vacature vindt waar je op wilt reageren, moet je daarvoor meestal ook een sollicitatiebrief of e-mail schrijven. Je brief en je cv kunnen er samen voor zorgen dat je wordt uitgenodigd voor een sollicitatiegesprek.

Sollicitatieprocedure

Het maken van een cv en een goede sollicitatiebrief horen bij de sollicitatieprocedure. De bedoeling is dat je dankzij je brief en cv wordt uitgenodigd voor een sollicitatiegesprek. Tijdens dit gesprek kun je laten zien wie jij bent. Je maakt ook meteen kennis met de werkgever en het bedrijf. Zo’n sollicitatiegesprek vraag ook weer om een heel goede voorbereiding. Want de eerste indruk die je maakt, is erg belangrijk. Als het sollicitatiegesprek goed verloopt, bestaat de kans dat je nog een tweede gesprek of zelfs een opdracht of test krijgt. Meestal zijn er dan meerdere geschikte kandidaten. Maar het kan ook zijn dat je na het eerste gesprek al meteen de baan krijgt. Dat zou natuurlijk geweldig zijn!

Bereid je goed voor

In het sollicitatiegesprek krijg je de kans om jezelf te presenteren en kennis te maken met de werkgever. Dit is jouw moment om te laten zien dat jij de aangewezen persoon bent voor deze functie. Daar heb je een goede voorbereiding voor nodig.

Je kunt je thuis al voorbereiden door zoveel mogelijk informatie te verzamelen over de organisatie. Bezoek de website van het bedrijf en neem het jaarverslag door. Als je iemand kent die bij de organisatie werkt, vraag dan naar zijn ervaringen en tips. Vaak worden in sollicitatiegesprekken dezelfde vragen gesteld. Je kunt je hierop prima voorbereiden door antwoorden op deze vragen vooraf te bedenken:

  • Waarom heb je voor deze opleiding gekozen?
  • Waarom wil je bij dit bedrijf werken?
  • Waarom wil je deze baan?
  • Wat verwacht je van dit werk?
  • Waarom zou juist jij deze baan moeten krijgen?
  • Kun je een paar goede en een paar slechte eigenschappen van jezelf noemen?

tip: Ga ruim op tijd van huis weg, zodat je zeker op tijd aanwezig bent. Neem het telefoonnummer mee van je contactpersoon bij het bedrijf. Als je onderweg vertraging oploopt, kun je waarschuwen dat je iets later komt.

Nog een gouden regel: kleed je netjes aan en pas je aan op de bedrijfscultuur. Bij een kantoorbaan ben je niet snel ‘overdressed’, maar zorg er wel voor dat je jezelf ook nog lekker voelt in wat je draagt.

Het sollicitatiegesprek

Wees tijdens het gesprek enthousiast, en toon interesse in het bedrijf. Het is helemaal niet erg als je een beetje zenuwachtig bent: daarmee geef je aan dat je de baan graag wilt hebben. Zit recht, leg je armen rustig op de leuning of tafel (niet over elkaar, dit komt gesloten over) en val de gespreksleider nooit in de rede.

Je kunt alleen de gesprekspartner overtuigen van jouw geschiktheid, als je zelf ook gelooft dat jíj de geschikte kandidaat bent! Aan het einde van het gesprek krijg je bijna altijd de vraag of jíj nog vragen hebt. Bereid daarom een paar positieve vragen voor.

De afsluiting

Aan het einde van het gesprek geeft de gespreksleider aan hoe de sollicitatieprocedure verder verloopt. Jij mag hier ook naar vragen. Er kan sprake zijn van een tweede gesprek of een assessment. Geef iedereen bij het verlaten van de gespreksruimte een hand en dank de aanwezigen voor hun tijd.

 

En wat nog meer tijdens het sollicitatiegesprek

 

In een sollicitatiegesprek krijg je niet alleen de kans om te laten zien wie jij bent en dat je geschikt bent voor de functie. Je maakt ook kennis met de werkgever en het bedrijf. Het is daarom belangrijk dat je dit gesprek goed voorbereidt. Wij helpen je daarbij graag met informatie over lastige vragen die je kunt verwachten, de STAR-techniek waarmee je jezelf beter kunt verkopen, het voeren van onderhandelingen of waar je op kunt letten bij het kiezen van je kleding. Een sollicitatiegesprek gaat meestal volgens een vast patroon. Dat leggen we ook uit. En stel dat je de gelukkige bent die het bedrijf wil hebben, dan hoort er soms ook nog een onderhandeling bij waarin je praat over loon en andere arbeidsvoorwaarden. Dat is niet altijd makkelijk. Daarom is die goede voorbereiding zo belangrijk.

Lastige vragen

Tijdens een sollicitatiegesprek krijg je soms lastige vragen. De mensen die je de vragen stellen hebben vaak veel ervaring met het voeren van sollicitatiegesprekken. Zij vragen bijvoorbeeld: ‘Waar ben jij goed en slecht in?’ Maar soms vragen ze ook: ‘Hoe zou jij een berg verschuiven?’ Die vraag kun je natuurlijk nooit goed beantwoorden. Ze stellen die vraag om te horen hoe jij een probleem oplost. Hoe bereid je je op zulke vragen voor en wat kun je het beste antwoorden? Wij geven je graag een aantal voorbeeldvragen en tips.

Vraag: hoeveel pingpongballen passen in een bioscoop?

Degene die deze vraag – of een vraag die erop lijkt – stelt, wil hier geen precies getal horen. Het gaat erom hoe jij over de vraag nadenkt om tot een antwoord te komen.

Hoe kun je deze vraag beantwoorden? Adem eerst eens diep in en pak als het nodig is pen en papier. Maak bijvoorbeeld een schatting van het aantal kubieke meters van een bioscoop en de omvang van een pingpongbal. Dan kun je uitrekenen hoeveel pingpongballen er in een bioscoop passen. Je kunt de bioscoop eigenlijk zien als een grote doos. Vergeet niet dat er veel stoelen in staan die weer ruimte innemen. Let op: het gaat dus niet om het juiste antwoord, maar om hoe je erover nadenkt. Blijf positief, werk overzichtelijk en in een logische volgorde.

Vraag: hoeveel geld zou jij vragen voor het wassen van alle ramen in Amsterdam?

Het antwoord op deze vraag hoeft niet heel ingewikkeld te zijn. Het gaat hier ook weer om de manier waarop jij nadenkt.

Eerst kun je bepalen wat een eerlijke prijs is voor het wassen van een raam. Of wat een eerlijke prijs is per vierkante meter raam. Bedenk dan hoeveel ramen er in Amsterdam kunnen zijn. Denk verder ook na over wat een emmer sop, sponsen en zemen kosten. En wat het huren van een steiger kost. Bedenk ook dat je niet de enige glazenwasser in Amsterdam bent. Er zijn concurrenten. Een scherpe prijs is dan belangrijk. Neem rustig de tijd voor je antwoord en denk hardop.

Opdracht: leg aan een achtjarig kind in drie zinnen uit wat internet is

Deze opdracht is bedoeld om te kijken of je moeilijke dingen in makkelijke woorden kunt vertellen. Hoe pak je dat aan? Je kunt deze opdracht in drie vragen verdelen. Wat is internet? Hoe werkt het? Waarom wordt het gebruikt? Je kunt dus zeggen: op internet kun je alle antwoorden op alle vragen vinden. Dan kan omdat het allemaal aan elkaar geknoopte computers zijn en die kunnen allemaal met elkaar praten.

Vraag: wat wil je over jezelf vertellen?

Dit lijkt een makkelijke vraag. Maar tijdens een sollicitatiegesprek is die best moeilijk te beantwoorden. Want wat vertel je dan precies? Het kan bijvoorbeeld zijn dat je teveel vertelt over iets wat niet met de baan te maken heeft. Meestal wordt een antwoord verwacht waarin je alles in een logische volgorde vertelt. Wat deed je tot nu toe? Waarom deed je dat? Wat wil je nog bereiken? Zorg dat je over al je goede eigenschappen vertelt, maar probeer daarin niet te overdrijven.

Andere lastige vragen

Andere lastige vragen die gesteld kunnen worden zijn:

  • Vertel eens een mop.
  • Beschrijf jezelf in één woord.
  • Je stapt in de lift bij je toekomstige baas. Wat zou jij in tien seconden over jezelf vertellen?
  • Maak een evacuatieplan voor dit gebouw.
  • Hoeveel hotels zijn er in Nederland?
  • Als ik jouw oude baas bel, wat zou hij/zij dan over jou zeggen?

STAR-techniek

Tijdens een sollicitatiegesprek kun je gebruikmaken van de STAR-techniek. STAR staat voor: Situatie, Taak, Actie en Resultaat. Deze techniek helpt je om tijdens een sollicitatiegesprek duidelijk te vertellen wat je sterke kanten zijn. Want je wilt natuurlijk laten zien dat jij de meest geschikte kandidaat bent voor de baan. Hoe gebruik je de STAR-techniek daarbij?

Goede eigenschappen

Mensen in een bedrijf die beoordelen of jij geschikt bent voor een baan, kijken naar je goede eigenschappen. Bedenk daarom vóór het gesprek waar je allemaal goed in bent en wat je allemaal al gedaan hebt. Misschien was je tijdens je opleiding wel heel goed in bepaalde vakken of heb je meegeholpen met het organiseren van evenementen. Dat kan belangrijk zijn om te vertellen tijdens het gesprek. Als jij bovendien op een duidelijke manier kunt vertellen hoe jij de dingen doet, begrijpen anderen beter dat je er echt goed in bent. Daarvoor kun je de STAR-techniek gebruiken.

Hoe werkt de STAR-techniek?

STAR staat voor:

  • Situatie: beschrijf duidelijk wat het project of de werkzaamheden inhielden waarover je wilt vertellen.
  • Taak: wat was precies jouw taak in dit project?
  • Actie: wat waren jouw werkzaamheden?
  • Resultaat: deed je je werk goed en was het project een succes?
  • (Reflectie): wat zou je de volgende keer anders doen?

 

 

Een voorbeeld van de STAR-techniek

 

Stel dat jij vindt dat je heel goed bent in samenwerken. Bedenk dan een situatie waaruit dit blijkt. Een voorbeeld:

  • Situatie: je moest twee weken geleden overleggen met de groep waarmee je samenwerkte tijdens je opleiding.
  • Taak: jij had de taak om het overleg te leiden.
  • Actie: tijdens het overleg gingen je teamleden in discussie. Jij liet iedereen netjes aan het woord en hielp hen te verwoorden wat ze bedoelden.
  • Resultaat: daardoor voelde iedereen zich gehoord en begrepen. Dat was goed voor de sfeer.
  • (Reflectie): de groep vond dat jij het de volgende keer op dezelfde manier mocht aanpakken.

Als je meer van dit soort voorbeelden bedenkt, krijg je een goed beeld van waar jij goed in bent. Ook merk je dan dat het sollicitatiegesprek (bijna) vanzelf lekker loopt.

Salaris en arbeidsvoorwaarden

Ben je uitgenodigd voor het gesprek over je salaris en arbeidsvoorwaarden? Ook hier geldt weer: een goede voorbereiding is het halve werk. Zorg dat je weet wat je wilt verdienen en wat gebruikelijk is in de branche, in die functie en op jouw leeftijd. Kortom: weet wat je waard bent. Zodat je goed kunt onderhandelen over jouw salaris en arbeidsvoorwaarden.

Met onze tips weet je de salarisonderhandelingen goed te doorstaan:

  • sterke punten: bedenk vooraf wat je sterke punten zijn. Dit kan betrekking hebben op je opleidingen, ervaring, een relevante (bij)baan of stage, jouw kwaliteiten, persoonlijke eigenschappen, leeftijd, de functie-inhoud en de arbeidsmarktsituatie.
  • gewenst resultaat: schrijf van tevoren op wat je wilt bereiken. Bedenk het bod waarmee je minimaal de deur uit wilt lopen. Wees realistisch en ken je waarde.
  • tactisch: speel het tactisch, bouw ruimte in om te kúnnen onderhandelen. Leg dus niet meteen alle kaarten op tafel. Ga niet met het eerste bod akkoord als je het daar niet mee eens bent. Durf tijdens het gesprek voor je jezelf te staan.
  • argumenten: probeer tegenargumenten goed te weerleggen door jouw kwaliteiten kenbaar te maken. Bedenk dat ze je graag willen aannemen!
  • overwegen: je hoeft niet per se meteen te beslissen. Het is je goed recht er even over na te denken.
  • niet alleen geld: mocht het niet zo gaan als je zou willen, baal daar dan niet te lang van. Naast het salaris zijn de secundaire arbeidsvoorwaarden, de opleidingsmogelijkheden, trainingen, collega’s en werksfeer minstens zo belangrijk.

Kleding bij een sollicitatiegesprek

Je hebt met je brief en cv al een goede indruk gemaakt bij het bedrijf waar je wilt werken. Het sollicitatiegesprek waarvoor je bent uitgenodigd is een persoonlijke kennismaking. Hierbij kun je een goede eerste indruk maken. Dan is het verstandig om je netjes te kleden. Met de kleren die je draagt, geef je andere mensen een idee van wie je bent. De kans is dus groot dat je kleding ook belangrijk is bij de keuze voor jou of voor iemand anders.

Een verzorgd uiterlijk

Tijdens een sollicitatiegesprek hoor je er netjes uit te zien. Dus schone en gestreken kleding maken een verzorgde indruk. Kijk even goed of er geen losse draadjes aan hangen en draag gepoetste schoenen. Zorg ook dat je niet te bloot gekleed bent, dat is niet echt netjes en het leidt de aandacht af.

Kleding die past bij de organisatie

Sommige bedrijven zijn heel netjes en andere weer minder. Het is handig om te weten wat voor een bedrijf het is. Dat weet je beter welke kleren je aan moet doen tijdens het sollicitatiegesprek.

Invloed van kleur

Blauw Zakelijk, netjes, en technisch
Groen Ontspannen, natuur, rust en vrije tijd
Oranje Feestelijk, warmte, vreugde en actie
Rood Actie, levendig, energie, kracht, liefde
Roze Vrouwelijk en zacht
Paars Slim, handig, magie
Bruin Gewoon
Grijs Emotieloos en oud
Zwart Macht en elegantie
Wit Onschuld, luxe, puur