Persoonlijke ontwikkeling tijdens je studie en carrière

Je leert tijdens je studie en je carrière erg veel. Daarnaast is het belangrijk om je persoonlijk te blijven ontwikkelen. Want hoe beter je weet wat je sterke punten en verbeterpunten zijn, hoe beter je je talenten kunt benutten. Zo weet je steeds beter wat je mogelijkheden zijn in je carrière.

Competenties ontwikkelen

Competenties zijn vaardigheden die bepalen of je geschikt bent voor een functie of niet. Weet jij welke competenties je al hebt ontwikkeld en welke je nog kunt verbeteren? Omdat competenties iets over jou zeggen, kun je je ermee onderscheiden van anderen.

Wat zijn jouw kernkwaliteiten?

Met name als je nog niet veel werkervaring hebt, is het belangrijk om meer over jezelf te weten te komen. Maar ook als je wel veel werkervaring hebt is dit zinvol. Het helpt je in je verdere carrière. Denk dus goed na over wat je kwaliteiten, valkuilen, uitdagingen en allergieën zijn. Binnen de psychologie is het kernkwadrant van Daniel Ofman een bekend model om inzicht te krijgen in je kernkwaliteiten en de bijbehorende valkuilen.

Persoonlijk ontwikkelingsplan (POP)

Weet je waar je in de toekomst wilt staan maar weet je nog niet hoe je daar gaat komen? Een Persoonlijk Ontwikkelings Plan, ook wel POP genoemd, kan daar heel goed bij helpen.

Waarom zijn competenties belangrijk?

Competenties zijn onderliggende eigenschappen die invloed hebben op jouw gedrag. Het is handig om duidelijk in kaart te hebben welke competenties jij beheerst. Dan kun je deze vaardigheden zo goed mogelijk gebruiken en benadrukken. Ook is het handig om te weten welke competenties je minder beheerst. Je kunt eraan werken om deze te verbeteren.

Hoe kun jij je onderscheiden met je competenties?

Bepaalde competenties zeggen iets over jou. De een is beter in leiden en de ander zorgt voor creatieve ideeën. Bewust zijn van je competenties zorgt ervoor dat jij je kwaliteiten goed kunt omschrijven en hier waarschijnlijk ook voorbeelden van kunt geven. Zo kun je je onderscheiden van andere sollicitanten. Door competenties in anderen te herkennen, kun jij er binnen je werk of opleiding ook voor zorgen dat jullie je als team onderscheiden, doordat jullie competenties elkaar aanvullen en jullie samen een goed resultaat leveren.

De zeven competenties

  1. Prestatiegericht gedrag
  2. Relatiegericht gedrag
  3. Beïnvloedend gedrag
  4. Sturend gedrag
  5. Denkkracht
  6. Persoonlijke effectiviteit
  7. Vaardigheden

1. Prestatiegericht gedrag

Je wilt graag presteren, bent goed in plannen en organiseren, neemt initiatief en bent goed in het oriënteren van problemen.

Hoe versterk je jouw prestatiegericht gedrag?

Een hoge prestatiemotivatie betekent dat je hoge eisen stelt aan jezelf en geen genoegen neemt met een gemiddelde prestatie. Dit heeft als voordeel dat jij je grenzen verkent. Om jouw prestatiemotivatie te ontwikkelen, is het van belang dat je duidelijke, uitdagende doelen stelt. Om gemotiveerd te blijven, moeten de doelen haalbaar, maar zeker niet te makkelijk zijn.

Wanneer de klus geklaard is, is het een belangrijk leermoment om terug te kijken naar je werkwijze. Dit is natuurlijk vooral belangrijk als het je niet gelukt is je doel te behalen. Waar ging het mis en hoe kan je dat de volgende keer beter doen? Was het doel niet realistisch? Had je de benodigde tijdsduur onder- of overschat? Was het misschien beter om andere middelen in te zetten? Hoe meer je reflecteer, des te meer leer je ervan voor toekomstige projecten.

Plannen en organiseren

Bedenk voordat je aan iets begint aan wat jouw doel is: wat wil jij uiteindelijk bereiken? Bepaal een strategie en bedenk hoeveel tijd het jou gaat kosten om dit te bereiken en welke middelen en mensen je nodig hebt. Je kunt een groot doel in kleinere taken kunnen verdelen en vervolgens kunnen kijken hoeveel tijd en middelen je per taak nodig zult hebben. Door het doel op te knippen in kleinere doelen, bereik je diverse tussentijdse successen. Zo blijf je gemotiveerd en gedreven. Hou de bigger picture wel in je achterhoofd, want uiteindelijk wil je dat doel bereiken.

Initiatief

Is er een situatie voorgekomen waarin je meer initiatief kon nemen maar dit niet deed? Waar lag dat dan aan? Lag het aan je houding of was je onzeker over je eigen kunnen? De mate waarin mensen initiatief nemen, wordt onder meer bepaald door hoe zelfverzekerd zij zijn. Wil jij initiatiefrijker worden, neem dan het initiatief in situaties met een laag risico. Oefening baart kunst. Als jij de verantwoordelijkheid neemt, besef dan dat er meerdere wegen zijn die naar Rome leiden. Streef niet naar de beste beslissing, maar naar de beslissing die praktisch is en werkt. Wees dan ook niet bang om het initiatief te nemen. Iedere mening telt, dus die van jou toch ook?

Probleemoriëntatie

Het Creative Problem Solving model (CPS-model) kan gebruikt worden om creatieve oplossingen te bedenken voor problemen. Het bestaat uit 6 stappen.

cps-model

Stap 1: Probleemoriëntatie: wat is het doel of de wens?

Stap 2: Gegevens verzamelen: verzamel alle relevante informatie en data omtrent het probleem.

Vraag jezelf het volgende af: wie en wat zijn betrokken? Wanneer, waar en waarom is het belangrijk? Zet de feiten en informatie onder elkaar op een lijstje voor een duidelijk overzicht.

Stap 3: Probleemdefinitie: exploreer de feiten en informatie voor alle mogelijke problemen, uitdagingen en kansen: wat wil jij bereiken en wat houdt jou tegen?

Stap 4: Ideeën genereren: probeer zoveel mogelijk creatieve oplossingen te bedenken. Probeer connecties te maken, risico’s te nemen en nieuwe combinaties te maken om zo tot innovatieve oplossingen te komen.

Stap 5: Ideeën ontwikkelen: welke ideeën zijn realistisch en haalbaar? Ontwikkel en verbeter de beste ideeën verder. Vergelijk de ideeën en bedenk welk idee waarschijnlijk het beste het probleem oplost.

Stap 6: Actieplan: bedenk een actieplan om de oplossing in werking te zetten. Wat heb je nodig, wat moet er gebeuren en wie zijn verantwoordelijk voor wat?

2. Relatiegericht gedrag

Iemand die relatie gericht gedrag toont heeft een hoog inlevingsvermogen, is klantgericht en houdt van samenwerken.

Hoe versterk je jouw relatiegericht gedrag?

Om goed advies te kunnen geven, moet je jezelf in andermans schoenen kunnen plaatsen. Een interieurontwerper of makelaar kan pas goed werk leveren als hij zich kan inleven in de klant en zo kan bedenken wat deze wenst. Voor het oppikken van gevoelens, belangen en wensen van anderen en daarop in te spelen, is het van belang dat je goed luistert naar wat er daadwerkelijk gezegd wordt. Stel vragen en deel je eigen ervaringen. Dit zal meer diepgang creëren in het gesprek en meer vertrouwen opwekken. Als een ander met een probleem komt, plaats jezelf dan in zijn/haar schoenen. Hoe zou jij dit oplossen?

Klantgerichtheid

Door je goed in te leven in de klant, kom je erachter waar de behoeftes en wensen van de klant liggen. Blijf vooral doorvragen om echt tot de kern van het probleem te komen. Dit maakt het makkelijker om problemen voor de klant te vertalen naar kwalitatieve oplossingen. De klant is koning, maar probeer wel een balans te zoeken tussen wat jouw bedrijf wil en wat de klant wil. After service is ook belangrijk om goede relaties met de klant te onderhouden. Na elk opdracht is het essentieel om te evalueren: is de klant tevreden en wat zou beter kunnen.

Samenwerken

Een goede samenwerking begint met het vertrouwen in de vaardigheden van anderen en een goede taakverdeling. Bedenk voordat je begint waar iedereen goed in is en maak duidelijke afspraken over wie wat doet. Onderschat niet hoeveel invloed jij kunt uitoefenen op het samenwerkingsproces door simpelweg vragen te stellen en met ideeën op te komen. Sommige mensen zijn misschien wel introverter dan jij en hebben misschien wel goede ideeën. Daarom is het belangrijk dat er aan iedereen wordt gevraagd hoe zij/hij over bepaalde dingen denken. Om de resultaten naar een hoger niveau te brengen, is communicatie essentieel.

3. Beïnvloedend gedrag

Ben jij goed in het beïnvloeden en overtuigen van mensen? Kun jij goed de relatie onderhouden? Dan beschik jij over de competentie beïnvloedend gedrag.

Hoe verbeter je jouw beïnvloedend gedrag?

Wees duidelijk in wat jij wilt bereiken. Wanneer jij duidelijk jouw doel kan articuleren, kan je op basis daarvan jouw communicatiestijl op aanpassen. Daardoor kom jij overtuigender over.

Onderschat de kracht van netwerken niet. Heb jij een goed idee? Leg het eens voor aan een paar relevante mensen voordat jij je idee officieel presenteert. Zo neem je hen alvast mee in jouw gedachtegang. Je kunt uiteraard ook je voordeel doen met hun reactie. Laat anderen jouw probleem/punt “voelen” om jou zo beter te begrijpen.

De kracht van zelfverzekerdheid. Zelfverzekerd overkomen is belangrijk in het overtuigen van anderen. Denk dus aan de toon van je stem, zinsopbouw en je lichaamstaal.

Omgevingsbewustzijn

Om te weten wat er in je omgeving speelt, moet je eerst breed geïnformeerd zijn. Verdiep je dus in de beschikbare informatie (nieuwsbrieven, internet, vergaderingen, tv, kranten etc.). Werk je bijvoorbeeld bij een bank, lees dan financiële (dag)bladen, zodat je op de hoogte blijft van wat er in jouw vakgebied speelt. Houd de concurrenten in de gaten, kijk welke trends er spelen en wat voor invloed ze kunnen hebben. Ook is het belangrijk om te kijken wat er intern speelt door met verschillende mensen uit verschillende lagen van het bedrijf te praten. Dit kan door middel van vergaderingen, informele lunchafspraken of gewoon korte gesprekken bij het koffieapparaat of op de gang.

Relatiebeheer

Om goede relaties te onderhouden, is het belangrijk dat je snel reageert op problemen en snel komt met oplossingen. Feedback vragen aan klanten over wat jij goed doet en wat hij/zij nog mist is ook een goede manier om de relatie te verbeteren. De klant ziet namelijk in dat jij geïnteresseerd bent in het verbeteren van de relatie en zal daar dan ook waarde aan hechten. Probeer ook verschillende manieren uit om contact aan te gaan of te onderhouden. Ken je iemand die heel goed is in het onderhouden van klantenrelaties? Observeer zijn werkwijze en vraag om tips.

4. Sturend gedrag

Als jij de competentie sturend gedrag bezit, dan beschik jij over leiderschapskwaliteiten en zorg jij voor de ontwikkeling van anderen. Je stuurt anderen in diverse situaties.

Hoe stimuleer je sturend gedrag?

  • Creëer een visie. Voordat je sturing geeft aan anderen is het belangrijk dat je eerst een duidelijke visie creëert bij jezelf. Hierin kun je anderen meenemen.
  • Neem initiatief. Zodra je visie duidelijk is, neem het initiatief om de juiste middelen of mensen tot je beschikking te krijgen. Zorg ervoor dat je zo min mogelijk of niet afhankelijk bent van iets of iemand.
  • Vind een rolmodel ter inspiratie. Wie vind jij een goede leider en waarom? Wat doet diegene goed en wat kan jij overnemen?
  • Neem risico’s. Uit je comfortzone komen, creëert de beste leermomenten. Oefen je leiderschapskwaliteiten door bijvoorbeeld een (buurt)commissie te leiden. Leren is een kwestie van vallen en opstaan. Wees dan ook niet bang om fouten te maken; van je fouten leer je immers het meest.
  • Duidelijke communicatie. Een goede leider communiceert zijn/haar visie duidelijk. Daardoor krijgen anderen ook meer energie en gaan zij jouw visie delen. Communicatieve vaardigheden zijn dus belangrijk.

Ontwikkelen van anderen

Natuurlijk wil je samen tot een groot succes komen. Daarbij is het van groot belang dat iedereen binnen het team genoeg ruimte krijgt om zichzelf te ontwikkelen en het beste uit zichzelf te halen. Misschien heeft het muurbloempje in het team wel goede ideeën, maar wordt hij/zij al snel overrompeld door extraverte teamleden. Zorg er als leider voor dat niemand wordt buitengesloten en iedereen een stem krijgt. Zie je iemand met iets worstelen? Ga dan even met hem/haar zitten en zoek samen naar een oplossing.

5. Denkkracht

Is jouw denkvermogen jouw belangrijkste competentie? Dan ben jij goed in het uitvoeren van probleemanalyses, heb jij een duidelijke visie en verzamel jij zoveel mogelijk expertise.

Hoe versterk je jouw denkkracht?

Wil je een probleem goed aanpakken, dan is het noodzakelijk dat je het eerst goed begrijpt. Je zou de probleemstelling kunnen zien als een boom met takken. Voor elke tak bedenk je een oplossing: wat moet er gedaan worden om dit op te lossen? Welke middelen of mensen heb ik hierbij nodig? Wat zijn de eventuele gevolgen? Welk informatie mis ik? Het bedenken van scenario’s stimuleert je denkkracht en kan leiden tot creatieve ideeën en/of oplossingen.

Visie

Je zou een visie kunnen opstellen op basis van markt- of klantonderzoeken: wat gebeurt er nu en wat mist er? Wat is nog niet mogelijk, maar zou wel mogelijk moeten zijn? Kortom, hoe zie jij de toekomst? Nadat je een visie hebt bedacht, is het belangrijk dat je deze duidelijk formuleert. Dan is het makkelijker om anderen in jouw visie mee te nemen en te inspireren.

Expertise

Hoe kan jouw expertise toegepast worden bij het oplossen van een probleem? Wat waren jouw leermomenten en “best practices”? Misschien kan je op basis van jouw ervaring en kennis een werkproces of vaste methode introduceren. Deel jouw kennis met anderen en luister naar wat anderen te zeggen hebben. Kennis komt uit verschillende bronnen.

6. Persoonlijke effectiviteit

Als jij beschikt over de competentie persoonlijke effectiviteit, dan slaag jij erin om zelf beheerst te zijn, heb jij zelfvertrouwen in uiteenlopende situaties, ben jij flexibel en heb je organisatiecommitment.

Hoe verbeter je jouw persoonlijke effectiviteit?

Je kunt in een situatie terechtkomen waarin je woede de pan uit rijst, maar je toch professioneel moet blijven. Heb je bijvoorbeeld een lastige klant die je opeens persoonlijk gaat aanvallen? Begin dan niet gelijk terug te schelden, maar blijf rustig. Tel tot 10 voordat je reageert. Als dit niet voldoende is, ga dan bijvoorbeeld even naar het toilet om je gezicht met water te spoelen en ga terug zodra je weer gekalmeerd bent. Als je niet weg kan, neem dan even afstand van de situatie en bekijk de situatie als een derde persoon: hoe kan dit rationeel opgelost worden? Of probeer er de humor van in te zien. Activiteiten als yoga en meditatie helpen ook om je zelfbeheersing te versterken.

Zelfvertrouwen

Het is essentieel dat je in jezelf gelooft, want als jij het al niet doet, wie dan wel? Om je zelfvertrouwen te verhogen, is het belangrijk dat je jouw krachten en zwaktes goed kent. Exploiteer je krachten en werk aan je zwaktes. Na elk taak is het handig om terug te reflecteren naar je daden: wat deed ik goed en wat kan ik beter? Was je plan van aanpak wel realistisch? Welke negatieve gevoelens hielden mij tegen? Bij elke negatieve gedachte plaatst je een positieve gedachte. Zodra je meer zelfinzicht hebt kan je daar kracht uit putten.

Flexibiliteit

In de meeste functies wordt er van je verwacht dat je een flexibele werkhouding hebt. Denk aan marktonderzoekers, journalisten of sales managers. Flexibiliteit begint met het loslaten van vaste denkpatronen en standaardwerkmethodes. Out-of-the-box denken staat centraal. Sta open voor mogelijke veranderingen en zet de voor en nadelen naast elkaar, maar hou wel de belangen van anderen in de gaten.

Organisatiecommitment

Organisatiecommitment heb je zodra je je betrokken voelt bij het bedrijf waar je werkt. Je organisatiecommitment groeit als je groeimogelijkheden hebt binnen het bedrijf, je gerespecteerd voelt, je prestaties erkend worden en de bedrijfscultuur je aanspreekt. Ga dus op zoek naar een bedrijf dat je aanspreekt en je een goed gevoel geeft. Zo groeit je organisatiecommitment waarschijnlijk snel.

7. Vaardigheden

De competentie vaardigheden gaat om uitdrukkingsvaardigheden, zowel schriftelijke als mondelinge.

Voor zowel sterke schriftelijke als mondelinge uitdrukkingsvaardigheden is oefening de beste leerschool. Een handige tip om je goed te kunnen uitdrukken en je punt te verduidelijken, is het gebruiken van metaforen. Een metafoor is beeldspraak waarbij je twee zaken die niets met elkaar te maken hebben vergelijkt. Een voorbeeld hiervan is “de manager gaat als een olifant door de porseleinkast.” De manager, de olifant en de porseleinkast hebben niets met elkaar te maken, maar deze beeldspraak geeft wel op een aansprekende manier aan wat je bedoelt.

Hoe verbeter je jouw vaardigheden?

  • Wie is je doelgroep? De eerste stap voor het schrijven van een stuk is het bepalen van je doelgroep: de mensen voor wie je het stuk schrijft. Dit bepaalt de inhoud en schrijfstijl (bijv. formeel of informeel).
  • Maak je stuk leesvriendelijk. Gebruik tussenkopjes, bullet points en nummeringen. Zo houd je de aandacht van de lezer en kan hij de tekst makkelijker scannen. Stel eens een vraag in de kop (titel). Dit maakt de lezer betrokken en creëert nieuwsgierigheid. In e-mails of voorstellen is het belangrijk om de kopjes kort en krachtig te houden.
  • Gebruik grafieken en tabellen om je punt visueel te verduidelijken. Dit heeft als voordeel dat je de lezer meeneemt in je stuk. Het communiceert de boodschap meestal ook sneller dan een heel stuk tekst.
  • Hou het kort en bondig. Elke zin moet een functie hebben en bijdragen aan het doel van de tekst.
  • Laat een ander je stuk lezen voordat je het verstuurt. Toets of de lezer de tekst goed begrijpt en of deze bijdraagt aan het doel dat je wilt bereiken. Is dat niet het geval, dan kun je nog de nodige aanpassingen doen.

Mondelinge uitdrukkingsvaardigheid

Sterke mondelinge vaardigheden kunnen jou onderscheiden van anderen. De manier waarop jij communiceert en je presenteert aan anderen bepaalt jouw ‘ personal brand’. Tips voor het verbeteren van je mondelinge vaardigheden zijn:

  • Denk goed na voordat je iets zegt, zodat je tot de kern van je verhaal komt.
  • Wees vriendelijk en respectvol, in een gesprek is de interactie belangrijk.
  • Wees duidelijk en specifiek in je boodschap, zo ben je ervan verzekerd dat je gesprekspartner begrijpt wat je bedoelt. Let op je lichaamstaal. Jouw lichaamstaal is bijvoorbeeld bepalend voor hoe geïnteresseerd en deskundig je overkomt.
  • Luister aandachtig. Goed luisteren creëert de indruk van interesse. Vragen stellen en de boodschap achter de boodschap achterhalen is hierbij belangrijk.

Kernkwaliteiten

Je staat aan het begin van je carrière en je wilt meer over jezelf te weten komen. Waar ben ik goed in? Hoe kan ik mijn kwaliteiten benutten? Misschien net zo belangrijk is de vraag waar je alert op moet zijn. Wanneer kom jij minder goed tot je recht?

Kernkwadrant van Daniel Ofman

Binnen de Psychologie is het kernkwadrant van Daniel Ofman een bekend model om inzicht te krijgen in je kernkwaliteiten en jouw bijbehorende valkuilen. Volgens Ofman beschikt ieder mens over kwaliteiten. Kwaliteiten zijn die eigenschappen binnen de persoonlijkheid van iemand die eruit springen. Persoonseigenschappen zijn niet aangeleerd, maar liggen diep verankerd en zijn aangeboren.

Het model bestaat uit vier pijlers: kwaliteit, valkuil, uitdaging en allergie. Wanneer je doorschiet in je kwaliteit, spreken we over een valkuil. Jouw kwaliteit is dan zo sterk aanwezig dat deze tegen je werkt. Het tegenovergestelde van je valkuil is jouw uitdaging. Om jouw kwaliteit nog beter te benutten, zul je jouw uitdaging aan moeten gaan. Je versterkt dan je kernkwaliteit. Maar wanneer je doorschiet in je uitdaging, krijg je te maken met een persoonseigenschap die je eigenlijk heel lastig vindt. We spreken dan over jouw allergie. Deze eigenschap vind je ook vaak terug bij mensen met wie jij het lastig vindt om samen te werken. Dit zegt dus heel veel over wie jij bent!

In het model hieronder zie je een voorbeeld van hoe je het model kan invullen en dus meer over je zelf en je persoonlijke kernkwaliteiten te weten kan komen.

kernkwaliteiten

Kernkwaliteit: anderen mensen vinden mij….. of ik ben……

Valkuil: ik zou wat minder moeten……..

Uitdaging: ik zou eigenlijk wat meer moeten…..

Allergie: mensen die zo doen….. kan ik slecht mee werken

Maak een persoonlijk ontwikkelingsplan (POP)

Door je goed voor te bereiden, maak je meer kans op een baan die bij je past. Zo kun je bijvoorbeeld al tijdens je bijbaan werken aan wat je al wel en nog niet goed kunt. Bespreek eens met je leidinggevende op je werk waar je nog beter in kunt worden. Daarbij stel je samen een Persoonlijk Ontwikkelingsplan (POP) op waarin je aangeeft welke kwaliteiten jij de aankomende tijd verder gaat ontwikkelen. Na een tijdje bespreek je samen hoe het gegaan is. Zo ben je goed bezig met je voorbereiding op een leuke baan!

Hoe maak je een POP?

Een POP kan je helpen bij het ontwikkelen van je eigen kwaliteiten, ook wel competenties genoemd. Doordat je dingen op papier zet en met jezelf afspreekt, moet je erover nadenken. En er vervolgens mee aan de slag gaan! Vul voor jezelf de onderstaande vragen in:

  • Welke competenties wil ik ontwikkelen?
  • Waarom wil ik dat?
  • Hoe ga ik dit aanpakken?
  • Wie kan mij feedback geven?
  • Wanneer wil ik mijn doel bereikt hebben?

SMART

Als je de antwoorden opschrijft, probeer dit dan SMART te doen om het voor jezelf overzichtelijk te houden. SMART betekent:

  • Specifiek: schrijf je antwoorden zo kort mogelijk op.
  • Meetbaar: hoe kun je vaststellen (meten) of je jouw doel bereikt hebt?
  • Acceptabel: daag je jezelf wel voldoende uit?
  • Realistisch: is je doel wel haalbaar? Vraag je niet teveel van jezelf?
  • Tijdsgebonden: wanneer wil je jouw doel bereikt hebben?

Hoe ga ik dit aanpakken?

Je kunt bijvoorbeeld een cursus, training of opleiding volgen. Of misschien kun je bij je huidige baan een coachingstraject volgen. Kijk goed rond wat er allemaal mogelijk is! Soms leer je net zoveel van een project of van gesprekken met ervaren collega’s, als van een driedaagse training. En natuurlijk zijn we vanuit Willem Personeel je hiermee ook graag dienst, direct of indirect.